1st Δεκέμβριος 2020

ScienceLab.Gr

Science Communication

Πασχαλινά αυγά: η χημεία των φυσικών βαφών

Σίγουρα υπάρχουν εναλλακτικές από το να χρησιμοποιείτε τεχνητές χρωστικές ουσίες για να δημιουργήσετε όμορφα χρωματιστά αυγά το Πάσχα. Ζωηρά χρωματισμένα τρόφιμα και μπαχαρικά, όπως τα τεύτλα (παντζάρια), τα μούρα και η πάπρικα μπορούν να χρησιμεύσουν ως φανταστικές εναλλακτικές λύσεις φυσικής χρωστικής ουσίας.

Οποιοδήποτε τρόφιμο λερώνει τα ρούχα ή τα χέρια μας κατά πάσα πιθανότητα θα κάνει για μια αποτελεσματική βαφή αβγών. Έτσι, γίνετε δημιουργικοί και δοκιμάστε μια εντελώς νέα Πασχαλινή αυγοβαφή, χωρίς τεχνητά χρώματα.

Τι να χρησιμοποιήσετε ως φυσικές χρωστικές ουσίες

Για μωβ-μπλε αυγά: Βράζουμε 1 κεφάλι κόκκινο λάχανο σε 4 φλιτζάνια νερό για 30 λεπτά. Σουρώνουμε το νερό σε ένα μπολ και βουτάμε τα αυγά.

Για καφέ αυγά: Μουλιάζουμε τα αυγά σε δυνατό μαύρο καφέ.

Για πράσινα αυγά: Βράζουμε 4 φλιτζάνια σπανάκι σε 4 φλιτζάνια νερό για 20 λεπτά. Σουρώνουμε το νερό σε ένα μπολ και βουτάμε τα αυγά.

Για μπλε-γκρι αυγά: Βράστε 1 φλιτζάνι βατόμουρα σε 4 φλιτζάνια νερό για 10 λεπτά. Σουρώνουμε το νερό σε ένα μπολ και βουτάμε τα αυγά.

Για κίτρινα αυγά: Βράζουμε 2 κουταλιές της σούπας κουρκούμη σκόνη σε 4 φλιτζάνια νερό μέχρι να διαλυθεί. Σβήστε τη φωτιά και βουτήξτε τα αυγά.

Για πορτοκαλί αυγά: Βράζουμε 2 κουταλιές της σούπας πάπρικα σε 4 φλιτζάνια νερό μέχρι να διαλυθεί. Σβήστε τη φωτιά και βουτήξτε τα αυγά.

Για ροζ αυγά: Βράζουμε 4 φλιτζάνια ψιλοκομμένα παντζάρια σε 4 φλιτζάνια νερό για 35 λεπτά.Σουρώνουμε το νερό σε ένα μπολ και βουτάμε τα αυγά.

Βήματα: Από το βράσιμο ως την βαφή και το γυάλισμα

Βήμα 1. Βράστε άσπρα αυγά, τοποθετώντας τα σε μια μεγάλη κατσαρόλα και καλύψτε τα με κρύο νερό. Φέρτε το νερό σε σημείο βρασμού, στη συνέχεια, σβήστε τη φωτιά, σκεπάστε και αφήστε το να καθίσει για 10 λεπτά. Στραγγίξτε τα αυγά και αφήστε τα να κρυώσουν.

Βήμα 2. Σκουπίστε το εξωτερικό των βραστών αυγών με λευκό ξύδι. Αυτό θα βοηθήσει το αυγό να απορροφήσει το χρώμα.

Βήμα 3. Βυθίστε τα αυγά στο χρωστικό υγρό (βλέπε παρακάτω για οδηγίες και ιδέες για τη δημιουργία φυσικό χρώμα). Για πιο διακριτικά βαμμένα αυγά, κρατήστε τα αυγά βυθισμένα για 2 έως 10 λεπτά. Για μια πιο ζωντανή απόχρωση, μουλιάστε τα αυγά από τη μια μέρα στην άλλη.

Βήμα 4. Αφαιρέστε τα αυγά από το χρωματισμό υγρό όταν έχουν φθάσει στο επιθυμητό επίπεδο. Αφήστε τα να στεγνώσουν εντελώς πριν αφαιρέσετε αυτοκόλλητα ή ταινίες που ίσως έχετε προσθέσει.

Βήμα 5. Τα αυγά που είναι βαμμένα με φυσικό χρώμα έχουν ένα πιο ματ φινίρισμα από ότι τεχνητά βαμμένα αυγά. Αν θέλετε να δημιουργήσετε πιο γυαλιστερά αυγά, χρησιμοποιήστε ένα πανί για να τρίψετε ελαφρά με φυτικό λάδι το εξωτερικό των αυγών.

Ποιες φυσικές χρωστικές συναντάμε στα παραπάνω φυσικά προϊόντα;

 

Κόκκινο Λάχανο και Βατόμουρα: [Ε 163] Ανθοκυάνες ή Ανθοκυανίνες

Γενικά: Φυσικές χρωστικές που υπάρχουν σε πολλά οπωροκηπευτικά (λουλούδια, φρούτα, λαχανικά). Οι πιο γνωστές είναι η ανθοκυανίνη, που λαμβάνεται με εκχύλιση από τα σταφύλια και αυτή που λαμβάνεται από το κόκκινο λάχανο.

Μορφή – Χαρακτηριστικά: Υγρό με κόκκινο, μπλε και μοβ χρώμα και ελαφριά οσμή.

Θα τη βρούμε σε προϊόντα: Τυρί με κόκκινα νερά, γλυκά από κόκκινα φρούτα και κυρίως κεράσια, κεράσια γλασέ, στιγμιαίες σούπες, παγωτά, ζελέ.

Επιπτώσεις στην υγεία: Δεν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις.


Καφέ: [Ε 151] λαμπρό μαύρο ΒΝ ή Μαύρο ΡΝ ή μαύρο τροφίμων Ι

Γενικά: Η αλήθεια είναι ότι από τον καφέ θα παραλάβουμε μια συνθετική χρωστική (αζώχρωμα).

Μορφή – Χαρακτηριστικά: Σκόνη ή κόκκοι μαύρου χρώματος.

Θα την βρούμε σε προϊόντα: Καφέ, σάλτσες, καραμέλες.

Επιπτώσεις στην υγεία: Δεν υπάρχουν γνωστές επιπτώσεις στην υγεία, γιατί η χρωστική αυτή διασπάται από τα βακτηρίδια των εντέρων και αποβάλλεται από τα ούρα.


Σπανάκι: [Ε 140] Χλωροφύλλες ή Φυσικό πράσινο 3 ή Μαγνησιοχλωροφύλλη

Γενικά: Φυσική πράσινη χρωστική ουσία, που προέρχεται με εκχύλιση από τα φύλλα διαφόρων φυτών, κυρίως του τριφυλλιού και της τσουκνίδας.

Μορφή – Χαρακτηριστικά:  Κηρώδες στερεό, του οποίου το χρώμα ποικίλλει από πράσινο της ελιάς έως βαθύ πράσινο.

Θα την βρούμε σε προϊόντα: Λαχανικά διατηρημένα σε ξίδι, άλμη ή λάδι (εκτός από ελιές), μαρμελάδες, ζελέ, παγωτά, στιγμιαίες σούπες, φρούτα σε κονσέρβες, κατεργασμένα τυριά, προϊόντα ζαχαροπλαστικής.

Επιπτώσεις στην υγεία: Δεν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις από την πρόσληψη αυτής της χρωστικής στα τρόφιμα.


Κουρκούμη: [Ε 100] Κουρκουμίνη

Γενικά: Η κουρκουμίνη είναι φυσική χρωστική ουσία που παραλαμβάνεται με ειδική διαδικασία από ένα φυτό που ονομάζεται curcuma longa L (κουρκουμάς) .

Μορφή – Χαρακτηριστικά: Πορτοκαλοκίτρινη, κρυσταλλική σκόνη που διαλύεται στο νερό.

Θα την βρούμε σε προϊόντα: Μαργαρίνες, μαρμελάδες, ζελέ, κατεργασμένα τυριά, σκόνη κάρι, παστουρμά (προστίθεται οτο εξωτερικό περίβλημα), μουστάρδα, λουκάνικα, ποτέ, αναψυκτικά, συσκευασμένους χυμούς φρούτων μακράς διάρκειας, γλυκά του κουταλιού, παγωτά.

Επιπτώσεις στην υγεία: Από πειράματα που έγιναν σε ζώα δεν έχει αποδειχτεί ότι μπορεί να προκαλέσει τοξικολογικά προβλήματα στις ποσότητες που περιέχεται στα τρόφιμα.


Πάπρικα: [Ε 160] Εκχύλισμα πάπρικας ή Ελαιορητίνη πάπρικας

Γενικά: Είναι φυσική χρωστική και λαμβάνεται με εκχύλιση του καρπού της πάπρικας (κόκκινο πιπέρι). Χρησιμοποιείται κυρίως στην τροφή των κοτόπουλων για να κιτρινίσει ο κρόκος των αυγών.

Μορφή – Χαρακτηριστικά: Σκούρο κόκκινο, παχύρρευστο υγρό.

Θα την βρούμε σε προϊόντα: Κατεργασμένα τυριά, μαρμελάδες, ζελέ, γλυκά από κόκκινα φρούτα, καπνιστά ψάρια, στιγμιαίες σούπες, σάλτσες, οινοπνευματώδη ποτά.

Επιπτώσεις στην υγεία: Δεν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία.


Παντζάρια: [Ε 162] Κόκκινη χρωστική της ρίζας των τεύτλων, Βετανίνη

Γενικά: Φυσική χρωστική που λαμβάνεται με εκχύλιση από τη ρίζα των τεύτλων, δηλαδή των παντζαριών.

Μορφή – Χαρακτηριστικά: Υγρό ή πολτός ή σκόνη με κόκκινο ή σκούρο κόκκινο χρώμα και άσχημη γεύση.

Θα τη βρούμε σε προϊόντα: Λαχανικά διατηρημένα σε άλμη, ξίδι ή λάδι (εκτός από ελιές), μαρμελάδες, λουκάνικα, πατέ, παγωτά, σάλτσες, καπνιστό ψάρι, πολτό ψαριών και θαλασσινών.

Επιπτώσεις στην υγεία: Δεν έχουν αναφερθεί αρνητικές επιδράσεις.