29th Νοέμβριος 2020

ScienceLab.Gr

Science Communication

Φωτογήρανση και η ορθή χρήση αντιηλιακού

Τι είναι η φωτογήρανση;

Τα τελευταία χρόνια που η ηλιακή ακτινοβολία είναι πιο επιθετική, λόγω της κλιματικής αλλαγής, στους κύκλους των δερματολόγων και των αισθητικών έχει κάνει την εμφάνιση της η έννοια της “φωτογήρανσης”. Μάλιστα θεωρείται πιο σοβαρή και επικύνδυνη σε σχέση με την φυσική γήρανση που οφείλεται στο πέρασμα των χρόνων. Η φωτογήρανση προκαλεί βαθιές ρυτίδες, κηλίδες, δυσχρωμίες, ευρυαγγείες και το δέρμα χάνει την ελαστικότητά του.

Πώς όμως ο ήλιος προκαλεί την φωτογήρανση;

Οι βλάβες του μαυρίσματος αθροίζονται χρόνο με τον χρόνο, για να οδηγήσουν τελικά στην εμφάνιση φωτογήρανσης. Απαιτούνται από 10 μέχρι και 40 χρόνια για να γίνει εμφανής αυτή η καταστροφή. Η φωτογήρανση έχει αυξηθεί τις τελευταίες δεκαετίες λόγω της αλλαγής του τρόπου ζωής μας.

Πως ξεκίνησε η έκθεση στον ήλιο;

Πριν το 1920 ήταν περίεργο άτομα της μεσαίας και της ανώτερης τάξης να θέλουν μαυρισμένο δέρμα, γιατί όσοι ήταν μαυρισμένοι από τον ήλιο έκαναν χειρονακτική εργασία και απασχολούνταν σε αργοκτήματα και χωράφια, άρα υποδήλωναν την κοινωνική τους θέση.

Αργότερα όμως η Coco Chanel στη δεκατία του ΄20 λάνσαρε τη μόδα του απόλυτα λευκού ρούχου, που αναδεικνύεται με ένα μπρούτζινο μαύρισμα, ιδέα που πήρε περίπου 40 χρόνια μέχρι να υοθετηθεί πλήρως. ΄Εκτοτε το μαύρισμα σήμαινε ότι το άτομο είχε την οικονομική δυνατότητα να ξεκουράζεται στον ήλιο, ενώ λόγω οικονομικής ευμάριας μπορούσε να προσλάβει προσωπικό να εργάζεται αντ’ αυτού.

Σήμερα οι άνθρωποι ζουν περισσότερο και προτιμούν να ζουν σε ζεστά μέρη, όπου η ηλιακή καταστροφή είναι σχεδόν αναπόφευκτη. Η φωτογήρανση ξεκινάει από την εφηβεία, εξελίσσεται στη δεκατία των 20 και εμφανίζεται ξεκάθαρα στη δεκαετία των 30.

Η ηλιακή ακτινοβολία που προκαλεί αυτή την πρόωρη και επικύνδυνη μορφή γήρανσης είναι η UVA, η UVB και η UVC.
  • Η UVC φιλτράρεται από το όζον και δεν φτάνει στη γη.
  • Την UVB την απορροφάμε όλο το χρόνο και αποδεσμεύει μεγάλη ενέργεια στην κερατίνη και τις επιφανειακές στιβάδες της επιδερμίδας. Προκαλεί τα εγκαύματα, κοκκινίλες και καρκίνο του δέρματος.
  • Η UVA έχει μεγαλύτερο μήκος κύματος οπότε αποδεσμεύει χαμηλότερη ενέργεια στο δέρμα (λόγω μεγαλύτερου μήκους κύματος), αλλά το διαπερνά πιο βαθιά, φθάνοντας μέχρι τον υποδόριο ιστό, προκαλόντας βαθιές ρυτίδες και καρκίνο του δέρματος.

Η φωτογήρανση προκαλεί εκτός από έγκαυμα, ρυτίδες και καρκίνο του δέρματος: τραχιά επιδερμίδα, χαλάρωση, ωχρή απόχρωση στην επιδερμίδα, δυσχρωμίες και μαύρα στίγματα.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να προστατευτούμε; ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙΗΛΙΑΚΟΥ!

Αν και οι περισσότερες ορατές βλάβες οφείλονται στην υπεριώδη ακτινοβολία UVB του ηλίου, μελέτες δείχνουν ότι πρέπει να προστατευόμαστε και από την υπεριώδη ακτινοβολία UVA. Οπότε η χρήση αντιηλιακού και ειδικότερα του σωστού τύπου αντιηλιακού αποτελεί την ασπίδα μας ενάντια στις επικύνδυνες ακτινοβολίες του ήλιου.

Πως επιλέγουμε το σωστό αντιηλιακό;

Επιλέγοντας τον κατάλληλο δείκτη αντιηλιακής προστασίας SPF (Sun Protection Factor). Ο δείκτης αντηλιακής προστασίας SPF αναφέρεται στο χρονικό διάστημα που μπορείτε  να εκτεθείτε στον ήλιο προτού να γίνουν ορατά σημάδια εγκαύματος. Π.χ. SPF 15 σημαίνει ότι αν περάσουν 15 λεπτά έκθεσης στον ήλιο με αντιηλιακό, η ακτινοβολία που θα έχετε δεχτεί  θα είναι σαν να έχετε εκτεθεί για ένα λεπτό χωρίς αντιηλιακό.

Δεν προστατεύουν όλα τα αντιηλιακά από την ακτινοβολία UVA, αλλά συνήθως όταν προστατεύουν το αναγράφουν επάνω στην συσκευασία.

Για την σωστή επιλογή του κατάλληλου αντιηλιακού υπάρχει ένας εμπειρικός τύπος. Υπολογίστε πόσα λεπτά σκοπεύετε να βρίσκεστε εκτεθημένοι στον ήλιο και διαιρέστε τα με τα λεπτά που απαιτούνται χωρίς αντιηλιακή προστασία για να προκληθεί έγκαυμα.

Επί παραδείγματι, αν έχουμε σκοπό να πάμε στη θάλασσα για 4 ώρες, αντιστοιχούν σε 4 x 60 = 240 λεπτά. Αν χωρίς αντιηλιακό κοκκινίζετε σε 20 λεπτά, τότε 240/20 = 12 SPF. Άρα το κατάλληλο αντιηλιακό θα έχει τουλάχιστον 12 SPF και πάνω. Η εφαρμογή του αντιηλιακού να γίνεται κάθε δύο ώρες και τουλάχιστον 15 λεπτά πριν από την έκθεσή μας στον ήλιο.

Θα πρέπει να θυμάστε, ωστόσο, ότι το να φοράτε αντηλιακό και καπέλο ή να κάθεστε κάτω από τη σκιά δεν είναι αρκετό. Θα πρέπει να ανανεώνεται το αντιηλιακό σας, να προσέχετε τις ώρες που εκτίθεστε στον ήλιο – με το μεσημέρι να θεωρείται πιο επικύνδυνο.

Και μην ξεχνάτε ότι πέρα από την επιδερμίδα σας, οφείλεται να προσέχετε και την ακτινοβολία που καταλήγει στα μάτια σας, οπότε η χρήση προστατευτικών γυαλιών ηλίου είναι απαραίτητη.

Πηγές: iatropedia.gr | syfak.gr