18th Μάιος 2021

ScienceLab.Gr

Science Communication

Γάλα: τροφή για μωρά, παιδιά ή ενήλικες;

Το γάλα ως διατροφή, στα πρώτα χρόνια ζωής του ανθρώπου

Το γάλα είναι μια πλούσια σε θρεπτικά συστατικά υγρή τροφή που παράγεται από τους μαστικούς αδένες των θηλαστικών. Είναι η κύρια πηγή διατροφής για βρέφη θηλαστικά (συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων που θηλάζουν) προτού μπορέσουν να αφομοιώσουν άλλους τύπους τροφών. Το γάλα που εκκρίνεται από θηλαστικά, αμέσως μετά τον τοκετό και για σύντομο χρονικό διάστημα ονομάζεται πρωτόγαλα. Το πρωτόγαλα περιέχει αντισώματα που παρέχουν προστασία στο νεογέννητο μωρό, καθώς και όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και παράγοντες ανάπτυξης. Έτσι τα βρέφη μπορούν να τρέφονται αποκλειστικά με γάλα για τους 6 πρώτους μήνες της ζωής τους.

Το γάλα ως διατροφή, στην παιδική και ενήλικη ζωή του ανθρώπου

Σε πολλούς πολιτισμούς, ειδικά στη Δύση, οι άνθρωποι συνεχίζουν να καταναλώνουν γάλα πέρα από την παιδική ηλικία, χρησιμοποιώντας το γάλα άλλων θηλαστικών (ειδικά βοοειδών, αιγών και προβάτων) ως προϊόν παροχής θρεπτικών συστατικών. Αρχικά, η ικανότητα πέψης γάλακτος περιοριζόταν στα παιδιά καθώς οι ενήλικες δεν παρήγαγαν λακτάση, ένα ένζυμο απαραίτητο για την πέψη της λακτόζης του γάλακτος. Η λακτάση φτάνει τα υψηλότερα επίπεδα στο ανθρώπινο λεπτό έντερο μετά τη γέννηση και στη συνέχεια ξεκινά μια αργή μείωση, εκτός εάν το γάλα καταναλώνεται τακτικά.

Πριν από χιλιάδες χρόνια, μια τυχαία μετάλλαξη εξαπλώθηκε σε ανθρώπινους πληθυσμούς στην Ευρώπη που επέτρεψε την παραγωγή λακτάσης στην ενηλικίωση. Αυτή η μετάλλαξη επέτρεψε στο γάλα να χρησιμοποιηθεί ως μια νέα πηγή διατροφής που θα μπορούσε να θρέψει τους πληθυσμούς όταν δεν υπήρχαν άλλες πηγές τροφίμων. 

Ωστόσο, αυτές οι ομάδες που συνεχίζουν να ανέχονται το γάλα, έχουν ασκήσει μεγάλη δημιουργικότητα στη χρήση του γάλακτος των οικόσιτων μηρυκαστικών, όχι μόνο των βοοειδών, αλλά και των προβάτων, των αιγών, των γιάκ, των βουβάλων, των αλόγων, των ταράνδων και των καμηλών, ανάλογα με τη περιοχή που ζουν. Οι άνθρωποι εξημέρωσαν πρώτα τα πιο σημαντικά γαλακτοκομικά ζώα – βοοειδή, πρόβατα και κατσίκες.

Γάλα: πως ορίζεται από τη νομοθεσία

Ο όρος γάλα έχει οριστεί σύμφωνα με τα πρότυπα του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών ως: το απαλλαγμένο από πρωτόγαλα προϊόν του ολοσχερούς, χωρίς διακοπή αρμέγματος υγειoύς γαλακτοφόρου ζώου, που ζει και τρέφεται υπό υγιεινούς όρους και που δεν βρίσκεται σε κατάσταση υπερκόπωσης. Με τον όρο «γάλα» απλά, χωρίς να συνοδεύεται αυτό από κάποιο επίθετο, νοείται αποκλειστικά και μόνο το γάλα τo oπoίo:

α) Προέρχεται από αγελάδα,

β) Είναι νωπό,

γ) Είναι πλήρες,

δ) Δεν έχει υποστεί αφυδάτωση ή συμπύκνωση,

ε) Δεν περιέχει άλλες ύλες που έxoυν προστεθεί από έξω.

Όταν το συσκευασμένο γάλα έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά από τα παραπάνω, όπως εάν προέρχεται από άλλο ζώο πλην της αγελάδας ή είναι συμπυκνωμένο, αυτή η διαφορά πρέπει να αναγράφεται ξεκάθαρα στη συσκευασία.

Πηγή: bioximiki.gr